Oczy

Oczy mozaikowe charakterystyczne są dla stawonogów. Największą ilość fasetek zawierają prawdopodobnie oczy ważki, bowiem w jednym oku jest ich około 30 tysięcy.

STAWONOGI: 

to najliczniejszy typ zwierząt na naszej planecie. Do tej pory opisano ponad milion gatunków. Nazwa ta charakteryzuje zwierzęta które posiadają połączone stawami części ciała dzięki wyrostkom.

 

Główną cechą budowy stawonogów jest:

-   heteronomiczna segmentacja ciała (zespolenie segmentów w tagmy)
-   występowanie parzystych, członowanych odnóży (przednie pary przekształcone w narządy gębowe),
-   szkielet zewnętrzny, chitynowy pancerz, służy jako miejsce zaczepu mięśni, utworzony z płytek ruchomo połączonych ze sobą – sklerytów
-   zróżnicowanie mięśni w zespoły (wyłącznie mięśnie poprzecznie prążkowane)

-   hemocel, otwarty układ krążenia

-   zazwyczaj rozdzielnopłciowe i jajorodne

-   występowanie larw w rozwoju osobniczym (linienie w czasie wzrostu)

-   rozwój z przeobrażeniem zupełnym lub niezupełnym

 

OKO MOZAIKOWE

BUDOWA OKA ZŁOŻONEGO

"Oczy złożone, oczy mozaikowe, narząd zmysłu wzroku stawonogów. Oczy złożone zbudowane są z elementów zwanych ommatidiami, których w jednym oku może być do kilkudziesięciu tysięcy. Pojedyncze ommatidium ma kształt stożka, pokryte jest przejrzystą kutikulą (tworzącą rogówkę). Aparat dioptryczny ommatidium stanowią rogówka i stożki krystaliczne, podstawę ommatidium - komórki zmysłowe, które razem tworzą siatkóweczkę (retinulę). Wrażliwe na światło elementy komórek zmysłowych – sztyfciki, łączą się w jeden twór zwany rhabdom (element percepujący światło, w nim procesy fotochemiczne). Pigment występuje w komórkach siatkówki i komórkach pigmentowych otaczających aparat dioptryczny. Jeśli izolacja pigmentem jest dokładna to promienie świetlne nie przenikają z jednego ommatidium do drugiego (oczy apozycyjne). Obraz, który powstaje w nich jest obrazem składającym się z wielu punktów świetlnych, podobnym do obrazu na ekranie telewizora" [Żródło].

 

fasetka - podstawowy element morfologiczny w oku złożonym stawonogów zbudowany z soczewki, stożka skupiającego wchodzące do oka światło, z komórek wzrokowych oraz z komórek barwnikowych. Oko złożone z tysięcy ommatidiów określa się jako oko mozaikowe, gdyż pojedyncze ommatidium postrzega obraz punktowy i zarys przedmiotów jest sumą tych obrazów (mozaika). [Źródło] 

 

Oto znalezione na internecie schematy budowy oka złożonego:

 

 

Schmat budowy oka złożonego i pojedynczego ommatidium 

Źródło

 

 

Budowa oka złożonego, elementy
omatidium: 1- fasetki soczewek; 2- stożek;
3- komórki wzrokowe; 6- wypustka nerwowa.

Źródło

 

 

Źródło

 

 

(autor rysunku Nono64)

Budowa omatidium (fasetki):
A – rogówka,
B – stożek krystaliczny  (załamuje promienie światła wpadającego przez rogówkę i kieruje na światłoczułe elementy aparatu receptorycznego)
C i D – izolacja pigmentowa , (warstwa komórek zawierających substancje barwiące)
E – rabdom  (reagujący na światło pręcik wzrokowy [pałeczka wzrokowa])
F – komórka wzrokowa,
G – błona sitowa
H – nerw komórki wzrokowej

  

Liczba fasetek w oku złożonym różnych owadów:

• pszczoła (robotnica, królowa) -  3.500 do 4.500
• truteń - 9.000 do 9.500
• mrówka robotnica - 6
• mucha domowa - 4.000
• ważka - do 30.000 (40.000?)
• komar- kilkaset

Maja
Źródła  http://edupelzaki.pl/artykul,921,oczy-owadow-czyli-jak-widzi-mrowka-komar-mucha
 http://dziwowisko.pl/wp-content/uploads/2013/03/dziwne-owady-7a.jpg

Aspartam

W przyszłym roku minie pięćdziesiąt lat od jego przypadkowego odkrycia. W ciągu pół wieku aspartam – bo o nim mowa – stał się popularnym słodzikiem, dodawanym do ponad 6000 produktów spożywczych i środków farmakologicznych. Swoją popularność aspartam zawdzięcza niskiej zawartości kalorycznej (jest 200 razy słodszy od cukru, dzięki czemu stosuje się go w znikomych ilościach) oraz zdolności do intensyfikacji owocowych smaków w gumach do życia, napojach i słodyczach. Aspartam został odkryty przez amerykańskiego chemika w 1965 roku. W trakcie pracy nad lekiem na wrzody żołądka, James M. Schlatter odruchowo polizał palec, by podnieść kawałek papieru. Na jego skórze znajdowały się wówczas drobinki aspartamu – wyraźnie słodki smak zaintrygował naukowca i sprawił, że związek ten wkrótce znalazł zastosowanie jako alternatywa dla cukru.

Od momentu wprowadzenia do powszechnego użytku, aspartam przeszedł ponad 500 badań toksykologicznych, klinicznych oraz epidemiologicznych. W testach na ewentualną szkodliwość słodzika udział brały osoby dorosłe, dzieci, kobiety karmiące piersią, osoby otyłe, chorzy na cukrzycę i osoby dotknięte wadami genetycznymi. Badania potwierdziły bezpieczeństwo aspartamu – ich zawrotna liczba czyni ze słodzika jedną z najlepiej przebadanych substancji w historii ludzkości.

 Na początku 1999 roku do ponad 450 grup e-mailowych trafił list od Nancy Markle, w którym autorka wyliczała zagrożenia związane ze spożywaniem aspartamu. Wśród skutków ubocznych wymieniła między innymi stwardnienie rozsiane oraz toczeń układowy. E-mail był "dziełem" Betty Martini, czołowej przeciwniczki sztucznych słodzików, a zawarte w nim informacje okazały się wyssane z palca.

Nie od dziś wiadomo, że cukier zawarty w słodyczach i napojach przyczynia się do powstania ubytków. Dobrą wiadomością dla miłośników słodkich smaków jest fakt, iż aspartam dodawany do żywności nie zwiększa ryzyka próchnicy

W krajach zachodnich średnie spożycie cukru wynosi aż 50 gram dziennie – zastąpienie go sztucznym słodzikiem pozwala na redukcję podaży kalorii przy zachowaniu walorów smakowych dań. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne oraz Polskie Towarzystwo Badań nad Otyłością potwierdzają bezpieczeństwo stosowania aspartamu i zalecają zastępowanie sacharozy (cukru) słodzikiem przez osoby dotknięte problemem nadwagi i otyłości.

 Szczególnym wskazaniem do korzystania z aspartamu są zaburzenia gospodarki węglowodanowej: cukrzyca typu 2, nietolerancja glukozy oraz nieprawidłowa glikemia na czczo. Ograniczenie spożycia cukru lub całkowita jego eliminacja sprzyja bowiem obniżeniu poziomu glukozy we krwi i utrzymaniu prawidłowej wagi.

Maja
Źródła http://natemat.pl/88445,aspartam-6-rzeczy-ktorych-o-nimi-nie-wiesz
 http://faktydlazdrowia.pl/aspartam-e951/

Stres

Stres towarzyszy nam niemal codziennie, dlatego coraz więcej badaczy próbuje zgłębić jego psychologiczne mechanizmy, szukając jednocześnie sposobów radzenia sobie z nim.
Problem stresu oraz procesów radzenia sobie z nim i jego skutkami jest stale aktualny. Do tej pory przeprowadzono wiele badań nad stresem w różnych jego aspektach. Analizując te prace, można zauważyć liczne, często odmienne, definicje stresu i radzenia sobie z nim.
Termin "stres" pochodzi z fizyki i odnosi się do różnego typu napięć, nacisków lub sił, które działają na system. Pojęcie to w 1926 roku po raz pierwszy wprowadził do nauk o zdrowiu H. Selye. Stres według niego to "nieswoista reakcja organizmu na wszelkie stawiane mu żądanie", którą nazwał zespołem ogólnego przystosowania (GAS - General Adaptation Syndrome) lub zespołem stresu biologicznego. W zespole tym wyróżnia trzy stadia:

• stadium reakcji alarmowej - organizm mobilizuje swoje wszelkie dostępne siły (np. następuje wzrost ciśnienia krwi, podwyższenie temperatury ciała);
• stadium odporności - adaptacji, człowiek względnie dobrze znosi czynniki stresujące, ale słabiej toleruje inne dodatkowe bodźce, które uprzednio były nieszkodliwe;
• stadium wyczerpania - pojawia się wtedy, gdy czynniki stresujące działają zbyt intensywnie lub zbyt długo. Człowiek zaczyna tracić zdolności obronne, co powoduje rozregulowanie funkcji fizjologicznych. W ostatnim stadium może dojść do trwałych zmian patologicznych, które mogą doprowadzić nawet do śmierci.

Maja
Źródła http://www.psychologia.edu.pl/czytelnia/137-emocje-i-nastroj/1478-o-stresie-i-sposobach-radzenia-sobie-z-nim-sylwia-kluczynska.html

 http://zycienadodra.pl/stres-oswojony-czyli-jak-zyc-i-pracowac-zeby-nie-zwariowac/

Najstarszy komputer świata znaleziono na statku, który zatonął 2 tysiące lat temu

Mała bryła wielkości pudełka po butach, która wyglądała po wydobyciu jak skamieniałe błoto. Naukowcy z Aten szybko zorientowali się, że w tym stwardniałym osadzie kryją się jakieś metalowe elementy. Wkrótce nurkowie przynieśli im kolejny kawałek z metalem „wtopionym” w kamień i kilkadziesiąt mniejszych fragmentów.

Naukowiec, który towarzyszył ekspedycji, stwierdził, że jest to jakiś nieznany rodzaj maszyny. Kiedy ponad 70 lat później prześwietlono bryłę przy użyciu promieni gamma i rentgenowskiej tomografii komputerowej, okazało się, że kryje ona w sobie szalenie skomplikowany mechanizm. Tak skomplikowany jak nic innego w starożytnym świecie. Podobne mechanizmy nauczyliśmy się budować w świecie nowożytnym dopiero w XVII-XVIII stuleciu!

 Prof. Xenophon Moussas, który przez lata badał ten mechanizm, twierdzi, że był to pierwszy komputer świata. Dzięki odpowiedniemu ustawieniu 37 metalowych kół zębatych we wnętrzu mechanizmu można było ustalać datę i czas, pozycję i zaćmienia Słońca, fazy Księżyca, tory ruchu pięciu znanych w starożytności planet naszego układu, a nawet daty greckich świąt i dni rozpoczęcia olimpiad. Miał on być też koronnym przykładem filozofii pitagorejskiej – dowodem na to, że kosmos da się opisać matematycznie – i instrumentem astronawigacyjnym. Moussas twierdził, że konstruktorem mógł być Archimedes lub ktoś z jego uczniów.

Maja

Źródła  http://www.newsweek.pl/nauka/najstarszy-komputer-swiata-znaleziono-na-statku-ktory-zatonal-2-tys-lat-temu,artykuly,405587,1.html

Pijesz energetyki? Nie zdajesz sobie sprawy z konsekwencji dla Twojego zdrowia

Jeżeli i Ty ratujesz się napojem energetyzującym rano czy po południu, aby, jak w pewnej reklamie, dodać sobie skrzydeł do dalszej pracy i odpędzić senność, uważaj!

Choć napoje te mogą faktycznie chwilowo pobudzać i oferować jasność umysłu, to ich nadużywanie może być groźne dla zdrowia. Jak donosi specjalistyczny "British Medical Journal Case Reports", pewien 50-letni mężczyzna zachorował na ostre zapalenie wątroby po tym, jak przez trzy tygodnie pił 4-5 napojów energetyzujących dziennie.

Jak opisuje w artykule dr Jenniger Harb z University of Florida School of Medicine, mężczyzna zgłosił się na ostry dyżur do szpitala sądząc, że ma grypę. Lekarzy zaalarmował jednak ciemny kolor jego moczu oraz widoczna żółtaczka. Okazało się, że jego wątroba miała poważny stan zapalny, spowodowany, jak sądzą lekarze, przedawkowaniem witaminy B3, popularnego składnika napojów energetyzujących. Podobny przypadek opisano już w innym piśmie medycznym w 2011 roku – w tamtym przypadku zachorowała kobieta, ale również po wypijaniu kilku "energetyków" dziennie i dostarczeniu w ten sposób 300 mg witaminy B3 na dzień, podczas gdy dzienna dawka dla dorosłego człowieka wynosi około 20 mg.

Oczywiście nie oznacza to, że nie można od czasu do czasu wspomóc się napojem energetycznym. Pamiętamy tylko, że ich nadmiar może szkodzić. Lepiej już wypić starą, dobrą, aromatyczną kawę.

Maja
Źródła http://www.newsweek.pl/nauka/jakie-sa-skutki-picia-napojow-energetycznych-energy-drinkow-,artykuly,400200,1.html

Syrop z cebuli

Maja
Źródła https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgcUgPX8RLNt5ufURY62DPTzxCplOP_sXU7gvom0D2PivvoxSKasJf51FUITpQdcizEUJTBlAiLgS_8JrrTdM4TX3Ht-gq98h7PeKEe9vOMWGioyIZ1fjI0OYPN9TSc75oAO_sDadPv3rla/s1600/cebula1.png
 http://wszystkookuchni.pl/imgs.php?id=11352

x,x

 

 

 

 

 

 

 

Sałata ma tylko 7 procent suchej masy; reszta, czyli aż 93 procent, to woda. Mimo to zawiera całkiem przyzwoitą ilość witamin, składników mineralnych i innych cennych substancji. Znajduje się w niej sporo witaminy C (dwa razy więcej niż w świeżym ogórku) i witaminy E, która hamuje proces starzenia się skóry, a także chroni organizm przed wolnymi rodnikami. Zawiera też poprawiającą kondycję skóry i odpowiedzialną za dobre widzenie witaminę A, regulującą wydzielanie insuliny witaminę D oraz poprawiającą funkcjonowanie układu nerwowego witaminę B6. Ma też sporo wapnia, magnezu, potasu czy żelaza. Sałata to również cały arsenał takich antyoksydantów jak karotenoidy, polifenolokwasy czy fl awonoidy. Nie tylko chronią przed wolnymi rodnikami, lecz także wspomagają układ krążenia. W dodatku w 100 g znajduje się zaledwie 15 kalorii. Nic, tylko jeść!

http://www.poradnikzdrowie.pl/ciaza-i-macierzynstwo/ciaza/salata-zrodlo-witamin-i-mikroelementow-potrzebnych-kobiecie-w-ciazy_35187.html

Woda

Powszechnie mniemamy, że jeśli woda ma nieprzyjemny smak i zapach, jest mętna, zabarwiona, to jest niezdrowa. Jest to odruchowe zachowanie, jednak w przypadku wody jest jeszcze wiele innych parametrów, które decydują o jej przydatności do spożycia. Woda może zawierać w sobie substancje korzystne jak i niekorzystne dla zdrowia człowieka, widoczne dla oka lub te, których oko ludzkie nie jest w stanie dostrzec. Jakość wody dotyczy jej właściwości organoleptycznych, fizyczno-chemicznych i bakteriologicznych i jest regulowana prawnie przez Światową Organizację Zdrowia i przepisy krajowe, określające parametry jakości jakie musi spełnić woda w całym systemie zaopatrzenia mieszkańców – od poboru aż do kranu.

Parametry mikrobiologiczne wody.

Bakterie są obecne wszędzie. Rozróżniamy bakterie typowo środowiskowe np. typowe dla wód powierzchniowych i podziemnych oraz te, które pochodzą z zanieczyszczeń wprowadzanych do rzek lub warstwy wodonośnej i studni – szamba, zbiorniki na gnojowice, spływy powierzchniowe itp. Bakterie można podzielić również na te dobroczynne, które zamieszkują naturalną florę bakteryjną organizmu ludzkiego, jak np. obecna w przewodzie pokarmowym człowieka Escherichia coli, jak i te chorobotwórcze i patogenne, które po dostaniu się wraz z wodą do organizmu ludzkiego wywołują choroby. Ta sama Escherichia coli , która zasiedla jelito grube i tam wspomaga procesy usuwania resztek pokarmu, po dostaniu się wraz z wodą do organizmu, staje się chorobotwórcza, wywołując schorzenia układu pokarmowego i moczowego. Oprócz E. coli w wodzie mona znaleźć również: Enterokoki, bakterie z grupy coli, Clostridium perfringens oraz inne groźne bakterie, które wywołują epidemię w całym obszarze zasilania w wodę, np. bakterie duru brzusznego czy czerwonki. Dlatego też woda musi być poddawana ciągłej dezynfekcji, która zniszczy wszystkie bakterie patogenne w niej obecne. W warunkach Sądeckich Wodociągów, do dezynfekcji stosowana jest lampa UV i chlor gazowy, w ilościach niezbędnych do utrzymania sieci wodociągowej w bardzo dobrym stanie mikrobiologicznym. Warto wiedzieć, że chlor występuje w wodzie w stężeniu minimalnym i nie wpływa negatywnie na nasze zdrowie. Jego obecność w sieci wodociągowej jest gwarancją mikrobiologicznego bezpieczeństwa wody.

Wybrane parametry fizyczno-chemiczne wody.

zapach i smak ..
Tak banalnie brzmią: zapach i smak – to jedne z najważniejszych wskaźników organoleptycznych wody. Któż z nas napije się wody o nieprzyjemnym smaku i zapachu? Jest to pierwszy znak dla konsumenta, że z wodą jest „coś nie tak.” Bardzo ważne jest aby woda przesyłana do odbiorców spełniała normę smaku i zapachu wody określaną jako akceptowalne. Za nieprzyjemny smak i zapach wody mogą być odpowiedzialne najróżniejsze związków chemicznych takie jak: siarkowodór, amoniak, związki organiczne, metale ciężkie i inne.

mętność wody ..
Mętność wody jest parametrem powszechnie rozpoznawalnym przez konsumentów. Może być spowodowana obecnością czynników mineralnych i/lub organicznych. Czynniki mineralne powodujące mętność to gliny i iły, krzemionka koloidalna oraz koloidalne związki wapnia. Mętność płynących wód powierzchniowych zależy od rodzaju koryta rzeki, rodzaju zlewni, stanu wody w rzece a przede wszystkim od zmiennych warunków atmosferycznych. Duże opady, roztopy powodują nagłe wezbrania rzek, a co za tym idzie podwyższenie wartości mętności. Mętność może być też spowodowana obecnością koloidów w wodzie, które adsorbują do swojej powierzchni proteiny, polipeptydy, białka. Obecnie norma mętności wg obowiązujących przepisów wynosi 1 NTU. Procesy uzdatniana zastosowane w Sądeckich Wodociągach takie jak filtracja poprzedzona koagulacją skutecznie usuwają z wody mętność a co za tym idzie bakterie i wirusy „ukryte” w cząsteczkach koloidalnych. Mętność wody uzdatnionej utrzymywana jest przez Zakłady Uzdatniania Wody na poziomie ok. 0,10-0,40 NTU.

barwa wody, związki organiczne rozpuszczone w wodzie ..
Za barwę wody odpowiadają głównie związki humusowe, pochodzące z gleb zawierających humus. Jest to parametr widoczny dla konsumenta. Procesy koagulacji wody i filtracji (szczególnie z wykorzystaniem węgla aktywnego i ozonu) skutecznie obniżają barwę wody i związki organiczne obecne w wodzie.

żelazo i mangan ..
To najbardziej typowe domieszki stanowiące zanieczyszczenia wód podziemnych, w mniejszym stopniu wód powierzchniowych. Duże stężenia tych związków potrafią być bardzo uciążliwe i niebezpieczne. Przy wysokich stężeniach żelaza i manganu w pewnych warunkach związki te wytrącane są z wody w postaci osadów o ciemnym i czarnym zabarwieniu. Osady te stanowią idealne siedlisko bakterii chorobotwórczych. Dlatego ważne jest aby woda była pozbawiona nadmiernych ilości stężeń żelaza i manganu.

związki azotu ..
Nadmierna ilość związków azotu pojawiających się w wodzie pochodzi zwykle ze ścieków i spływów powierzchniowych (w tym z nawozów sztucznych). Związki azotu wymienione w rozporządzeniu Ministra Zdrowia to amoniak, jon amonowy, azotany, azotyny. Ponadnormatywna wartość tych parametrów szkodzi zdrowiu człowieka i powinna być usuwana. Szczególnie wysoka zawartość azotanów (V) ma wpływ na zdrowie dzieci i powoduje poważne schorzenia. Nadmiar tych związków powinien być usunięty z wody.

twardość wody ..
Obserwując podczas gotowania osadzający się w czajniku osad, ludzie często zastanawiają się , czy taka woda nadaje się do picia. Za to zjawisko odpowiada twardość wody. Jest ona uzależniona od zawartości w wodzie m. in. związków wapnia i magnezu. Związki te, w przypadku wody o wysokiej twardości, mogą niekorzystnie wpływać na urządzenia grzewcze. Nie są jednak szkodliwe dla zdrowia i życia ludzi. Warto wspomnieć, że to właśnie wapń i magnez odpowiadają w naszych organizmach za podstawowe funkcje życiowe, dlatego nie powinniśmy się ich obawiać. Zakłady Uzdatniania Wody należące do Spółki Sądeckie Wodociągi, wysyłają do odbiorców wodę o niskiej i średniej twardości.

Maja
Źródła  http://akademiawodnika.pl/jakosc-wody-przeznaczonej-do-spozycia-przez-ludzi/#more-2138