Nagietek (Calendula officinalis) to roślina jednoroczna należąca do
rodziny astrowatych, zwana również stulikiem, paznogietkiem, pazurkiem.
Na stanowiskach naturalnych rośnie w strefie śródziemnomorskiej i
prawdopodobnie stamtąd pochodzi. Nagietek w Polsce jest uprawiany jako
roślina lecznicza i ozdobna, można go spotkać także dziko rosnącym.
Receptury na nalewki i inne specyfiki są stosowane od dawna. Liście z
nagietka w przeszłości wykorzystywano jako jarzynę, a płatki o
pomarańczowym kolorze jako barwnik do farbowania sera i masła. Kwiaty
nagietka służyły także do koloryzacji tkanin.
Kiedyś, gdy nie było
prognoz pogody, nagietek wskazywał, czy będzie świeciło słońce, czy
będzie padał deszcz. Gdy płatki rano nie były rozwinięte, oznaczało to,
że można spodziewać się deszczu.
Charakterystyka nagietka
Ta roślina zielna jest mocno wyprostowana i rozgałęziona. Łodygę ma
pokrytą włoskami, które wydzielają silny, raczej nieprzyjemny zapach.
Szerokie, lancetowate lub szerokołopatkowe liście obejmują łodygę, a
żółte lub pomarańczowe kwiaty są skupione w koszyczkach. Kwiaty, w
przeciwieństwie do całej rośliny, ładnie pachną. Kwitną od kwietnia do
jesieni. Nasiona nagietka rozsiewają się samoistnie i nie giną na swoich
stanowiskach przez wiele lat.
Substancje lecznicze
Surowiec zawiera olejek eteryczny, gorycze, śluz, kwasy organiczne, karoteny, żywice, garbniki.
Działanie lecznicze
Jako surowiec leczniczy służą tylko kwiaty bez dna kwiatostanowego i
ziele. Substancje lecznicze nagietka trudno rozpuszczają się w wodzie,
więc najczęściej na różne dolegliwości stosuje się wyciągi, nalewki,
intrakty alkoholowe. Na niewielkie podrażnienia skóry dobrze jest użyć
zaparzonego oleju z oliwek z dodatkiem nagietka. Oleje można także
stosować w chorobach skórnych, owrzodzeniach, żylakach odbytu,
odmrożeniach, oparzeniach. W niektórych krajach Europy w szpitalach
przykłada się maść nagietkową na blizny pooperacyjne i trudno gojące się
rany.
Na przemęczone oczy, zapalenie spojówek stosuje się krople z dodatkiem nagietka.
Stosowany wewnętrznie działa skutecznie przy
takich dolegliwościach jak: nieżyt żołądka, wrzody żołądka i jelit,
nerwobóle reumatyczne, bóle mięśniowe. Pomaga leczyć depresje, stany
lękowe, nerwice.
Nagietek działa także moczopędnie,
przeciwnowotworowo, przeciwkrwotocznie, rozkurczowo, przeciwzapalnie i
antyseptycznie. Doskonale zmniejsza skurcze w przewodzie pokarmowym,
obniża ciśnienie krwi a nawet łagodzi bóle zębów.
Nalewka
spirytusowa ze świeżych kwiatów nagietka lub ziela pomaga przy
nieregularnych i bolesnych miesiączkach i wpływa na łagodniejszy
przebieg menopauzy.
Badania naukowe potwierdziły, że nagietek w
mieszankach z innymi ziołami wpływa na zwiększenie odporności organizmu
na różne zakażenia bakteryjne i wirusowe oraz na przewlekłe, nie
poddające się innym lekom schorzenia wewnętrzne.
Ze względu na swoje
właściwości z powodzeniem jest wykorzystywany w przemyśle kosmetycznym.
Dodaje się go do produktów takich jak: pasty do zębów, szampony,
mleczka do demakijażu, kremy, maści i aerozole.
Płukanka z nagietka na gojenie ran
Szklankę świeżych kwiatów lub ziela nagietka zalać 0,5 l wódki.
Postawić w ciepłym miejscu na 14 dni. Po tym czasie przefiltrować.
Używać do płukania gardła przy anginach, na oparzenia, skaleczenia.
Napar na bolesne miesiączki

Po łyżce stołowej nagietka, rumianku i jaskółczego ziela (glistnika)
zaparzyć 2 szklankami wrzątku. Parzyć pod przykryciem 15 min. Przecedzić
przez sitko.
Pić przy bolesnych i nieprawidłowych miesiączkach po pół szklanki naparu co 2 godziny.
Maść z nagietka
50 g świeżych kwiatów nagietka, 150 g świeżego ziela nagietka, 150 ml
spirytusu, 5 ml amoniaku 10%. Kwiaty i ziele drobno posiekać, zalać
spirytusem i amoniakiem. Szczelnie zamknąć. Macerować 12 godzin. Po 12
godzinach przełożyć masę do 1000 g roztopionej maści woskowej i
pozostawić na 5-8 godzin w temperaturze 50-60 stopni C.
Maść
przyspiesza gojenie się ran i regeneruje naskórek. Zalecana jest na
odleżyny, wrzody, żylaki, przy egzemie, oparzeniach. Maść ma działanie
antybiotyczne podobne do penicyliny.
Mieszanka lecznicza z nagietkiem

Sześć łyżek stołowych kwiatu lub ziela nagietka, po łyżce: kwiatu
rumianku, ziela jasnoty, ziela bodziszka, ziela krwiściągu, ziela
skrzypu, liścia lub kłącza lepiężnika, ziela krwawnika, ziela tobołka
lub tasznika, liścia kasztanowca, ziela przytuli, ziela pokrzywy, ziela
lub korzenia żywokostu, liścia babki i ziela rdestu. Wszystkie zioła
dobrze wymieszać. Dwie łyżki mieszanki zaparzyć szklanką wrzątku.
Odstawić pod przykryciem na 30 min. Przecedzić przez sitko.
Tę
mieszankę można stosować przy takich schorzeniach: choroby wrzodowe
żołądka i dwunastnicy, obrzękach pochodzenia krążeniowego, żylakach
kończyn, nadciśnieniu, krwotokach z nosa, krwiomoczu, krwawieniach z
przewodu pokarmowego, krwawych biegunkach, stanach zapalnych nerek,
hemoroidach. Należy pić pół szklanki 3 razy dziennie.
Maja
Źródła
http://www.poradnikzielarski.pl/ziola-lecznicze/nagietek.html
http://bi.gazeta.pl/im/c4/cd/f0/z15781316Q,nagietek-lekarski.jpg
https://herbacianawyspa.pl/wp-content/uploads/2016/03/nagietek-ziolo-miesiaca.jpg
http://agnieszkamaciag.pl/wp-content/uploads/2015/02/DSC_0787-1.jpg